ภาควิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

บุคลากรสายวิชาการ

Standard Post with Image

อาจารย์ ดร.

ชยา วรรธนะภูติ

ตำแหน่ง : อาจารย์

chaya.v@cmu.ac.th

053943584

Scopus Database (Scholars@SOCCMU)

Content Navigation

เกี่ยวกับ

ชยาเป็นนักภูมิศาสตร์มนุษย์/นักภูมิศาสตร์สิ่งแวดล้อม ผู้สนใจในประเด็นด้านสังคมสิ่งแวดล้อม จากมุมมองด้านนิเวศวิทยาการเมือง, ภูมิศาสตร์มาก-กว่า-มนุษย์ และภูมิศาสตร์เชิงสัมพันธ์, แอนโทรโพซีน, และวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีศึกษา (STS) โดยชยาสนใจหัวข้ออาทิ มิติทางวัฒนธรรมของลมฟ้าอากาศ มิติทางประวัติศาสตร์ของนโยบายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย, ความเป็นธรรมทางสิ่งแวดล้อมและการอภิบาลทรัพยากรของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคเหนือของประเทศไทย

ปัจจุบัน ชยา ทำโครงการวิจัยในหัวข้อดังนี้ 1) ภูมิศาสตร์ของไฟ-อากาศ และการเมืองของไฟ-อากาศ ในบริบทของปัญหาไฟป่า-หมอกควันในภาคเหนือของประเทศไทย 2) กลุ่มชาติพันธุ์ผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อมที่ตกอยู่ในแรงกดดันของวาทกรรมการลดก๊าซเรือนกระจกและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ 3) การพัฒนาเกมส์และเครื่องมือการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์สำหรับการร่วมจัดการป่าไม้แบบการบูรณการข้ามศาสตร์ 

ชยา จบปริญญาเอกสาขา PhD in Human Geography จากมหาวิทยาลัย King's College London ในปี 2560 , ปริญญาโทสาขา Msc Climate Change จากมหาวิทยาลัย University of East Anglia ในปี 2551, และปริญญาตรีสาขา Bsc Geography จากมหาวิทยาลัย University of Leeds ในปี 2550

งานวิจัยที่สนใจ

  • ความเป็นธรรมทางสิ่งแวดล้อม, นิเวศวิทยาการเมือง, แอนโทรโพซีน
  • ภูมิศาสตร์มาก-กว่า-มนุษย์, ภูมิศาสตร์เชิงสัมพันธ์
  • วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีศึกษา (STS)
  • มิติทางวัฒนธรรมของลมฟ้าอากาศและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, นโยบายด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
  • การจัดการทรัพยากรของกลุ่มชาติพันธุ์

หนังสือ

  • ชยา วรรธนะภูติ. (2567). ความไม่แน่นอนและการเมืองของปัญหาไฟป่า-หมอกควัน: กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2565-2567. เชียงใหม่. วนิดาการพิมพ์. ISBN: 978-974-326-724-6

บทความ

  • Zachariah, M., Vautard, R., Arulalan, T., Schwingshackl, C., Chaithra, S. T., Kimutai, J. J., Barnes, C., AchutaRao, K., Singh, R., Vahlberg, M., Arrgihi, J., Raju, E., Sharma, U., Ogra, A., Vaddhanaphuti, C., Bahinipati, C. S., Tschakert, P., Chandrasekaran, R., Marghidan, C. P., Mondal, A. and Otto, F. E. L. (2026). Attributing extreme humid heat in South and Southeast Asia in April 2023 to climate change and its implications for vulnerable and disadvantaged communities. Global Environmental Change Advances, 7, 100035. https://doi.org/10.1016/j.gecadv.2026.100035  
  • Suhardiman, D., Moo, S. S. B., Vaddhanaphuti, C., & Twa, P. S. (2025). Firebreaks as indigenous knowledge system and cultural practice: An emerging counternarrative in forest fire governance. World Development, 198, 107224. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2025.107224  
  • Mostafanezhad, M., Evrard, O., & Vaddhanaphuti, C. (2024). Particulate Matters: Air Pollution and the Political Ecology of a Boundary Object. Annals of the American Association of Geographers, 114(4), 826–843 https://doi.org/10.1080/24694452.2023.2299221  
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2566). การเมืองเรื่องจุดความร้อน กับความไม่แน่นอนเชิงพื้นที่เวลาของระบบ “ไฟดี” (FireD) : กรณีศึกษาการจัดการปัญหาไฟป่าและหมอกควันจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2565. วารสารสังคมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 35 (1): 189-235. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/259841  
  • อนุตา ฐานะ และ ชยา วรรธนะภูติ. (2563). มิติเชิงพื้นที่และการบริโภคเชิงสัญญะของเสื้อผ้าวินเทจและเสื้อผ้ามือสองในอำเภอเมืองเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 23 (2): 357-374.  http://ejournals.swu.ac.th/index.php/JOS/article/view/13298/10925  
  • พัชราภรณ์ จักรสุวรรณ์ และ ชยา วรรธนะภูติ. (2563). เส้นชีวิตระหว่างลิงกังกับคนเลี้ยงลิง: สู่พื้นที่แบบหลังมนุษย์นิยมแห่งการอยู่อาศัยและการกลาย. วารสารสังคมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 32 (2): 11-36. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/246308   
  • ชยา วรรธนะภูติ และ รัตนาภรณ์ พุ่มน้อย. (2561). “โลกพันทาง” ของลุ่มน้ำ ปลาและผู้คนแห่งบ้านกง อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย: มุมมองเชิงภูมิศาสตร์มนุษย์. วารสารสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 37 (2): 125-156. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSA/article/view/202486  
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2561). ความสำคัญของความหมายเชิงวัฒนธรรมของลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศต่อกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. วารสารสิ่งแวดล้อม. 22 (3): 30-38. http://www.ej.eric.chula.ac.th/content/6107/40  

บทความในหนังสือ

  • ชยา วรรธนะภูติ. (2564). ว่าด้วยชีวิตทางสังคม ชีวิตทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และชีวิตทางการเมืองของ “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” ในมนุษยสมัย. ใน เก่งกิจ กิติเรียงลาภ (บก.). บทวิพากษ์มนุษย์และวิกฤติสิ่งแวดล้อมในยุคสมัยแห่งทุน (น. 147-195). กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยา
  • สิรินธร (องค์การมหาชน). ISBN: 978-616-7154-98-5
  • Vaddhanaphuti, C. (2020). Governing Climate Knowledges: what can Thailand Climate Change Master Plan and climate project managers learn from lay Northern Thai villagers? In Kuei-Tien Chou, Koichi Hasegawa, Dowan Ku, Shu-Fen Kao (Eds.). Climate Change Governance in Asia. (pp. 108-132). London, Routledge. ISBN 9780367512217
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2557). ทฤษฎีและระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพสำหรับนักภูมิศาสตร์ที่มองโลกแบบหอยทาก. ใน ลิวา ผาดไธสง (บก.). งานวิจัยทางภูมิศาสตร์: รวมบทความทาง วิชาการในวาระครบรอบ 50 ปี ภาควิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (น. 42-55). เชียงใหม่: ล๊อคอินดีไซน์เวิร์ค.

งานเขียนอื่นๆ

  • ชยา วรรธนะภูติ. (2567). การคิดอย่างภูมิศาสตร์: ว่าด้วยแนวคิดเรื่องถิ่นที่ พื้นที่ และระดับพื้นที่. ใน ลิวา ผาดไธสง. (บรรณาธิการ). ถักร้อยความรู้ภูมิศาสตร์อันหลากหลาย: หมุดหมายความรู้ครบรอบ 60 ปี ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (ออนไลน์). https://geo.soc.cmu.ac.th/ebook60geo/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR1-ONZ6B-pA6U8aGSl-hFCsKovL-7ipDiFwc1X0opbjQp6OQd22wXPw5sQ_aem_IJtW1VOJBsC6EKC24fzNeg 
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2567). ก้าวไปข้างหน้า กับความไม่แน่นอนของปัญหาไฟป่า-หมอกควันจังหวัดเชียงใหม่. Lanner. https://www.lannernews.com/07052567-01/ 
  • Vaddhanaphuti, C. (2022). Conservation in the Age of Anthropocene: Past, Present and Future. Heinrich Böll Stiftung Southeast Asia. https://th.boell.org/en/2022/09/20/conservation?fbclid=IwAR1NGtZu0XAae7iPymGfags9QQBcXuu-yMHHVE9syysBObCkAE-x4W_iUV8 
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2565). ‘การเมืองพื้นที่’ และ ‘การเมืองเวลา’ : การจัดการปัญหาไฟป่าและหมอกควันในเชียงใหม่. The101.World. https://www.the101.world/forest-fire/
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2564). Climate Change ไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ – สิ่งที่รัฐต้องตระหนักจากรายงาน IPCC ล่าสุด. SDG Move. https://www.sdgmove.com/2021/08/26/sdg-updates-climate-change-and-what-government-need-to-aware-ipcc-2021/ 
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2564). CMUGS: ใส่แว่นส่องโลก EP.6 – เก็บตกจาก Clubhouse ห้อง Climate Talks Thailand: ใครเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ? https://geo.soc.cmu.ac.th/2022/03/24/cmugs-ep6/
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2564). สรุปประเด็นสัมมนา Virtual Geography Speaker Series #1 บรรยายโดย ศาสตราจารย์ด้านภูมิศาสตร์ James Sidaway หัวข้อ “บทสะท้อนต่อการเปลี่ยนแปลงศาสตร์ทางภูมิศาสตร์จากมุมมองของวารสาร Singapore Journal of Tropical Geography (1953-)” https://geo.soc.cmu.ac.th/2022/03/24/vgss01_summarize/
  • ชยา วรรธนะภูติ. (2564). สรุปประเด็นสัมมนา Virtual Geography Speaker Series #2 บรรยายโดย ศาสตราจารย์ด้านภูมิศาสตร์ Paul Robbins หัวข้อ “การสำรวจและอธิบายความหลากหลายทางชีวภาพ: การผนึกกำลังงานวิจัยเชิงปริมาณและคุณภาพในด้านสิ่งแวดล้อม” https://geo.soc.cmu.ac.th/2022/03/24/vgss02_summarize/
  • Vaddhanaphuti, C. (2021). Climate change in Thailand: on politics of knowledge and governance. The Kyoto Review of Southeast Asia. Issue 30. https://kyotoreview.org/issue-30/climate-change-in-thailand-on-politics-of-knowledge-and-governance/